De Lectrijnen

 

lectr-openboekDe boeken liggen op lessenaars, hier doorgaans lectrijnen genaamd. Vroeger sprak men ook wel van pulmten. Dat woord is verwant aan het Duitse Pult. Alle lectrijnen dateren uit de stichtingsperiode. Toch zijn er drie groepen te onderscheiden:

Een rij langs de ramen, Een rij langs de muur, Twee lectrijnen nagenoeg haaks hierop.
De rij aan de raamzijde is de oudste. Deze lectrijnen zijn in 1563 gemaakt door Derick Anten en Arnt Goyker.

Zer zijn versierd door Meester Wilhelm de Beldesnyder, dezelfde die het beeldhouwwerk aan de pilaren maakte. Daarna heeft de smid Henrick van Egmont tien roeden met slot en kettingen aangebracht om de boeken vast te leggen. Vermoedelijk is er geen overleg over geweest tussen de heren Beldesnyder en Van Egmont.

De versieringen stellen -van rechts naar links gezien- het volgende voor:

 

Een bloem, Een kop, Een kop, Een pelikaan, zinnebeeld van Christus, Een Christuskop, Een martelares met palmtak, twee koppen naar binnen gekeerd, Onze Lieve Vrouw in een stralenkrans, twee koppen, Het Lam Gods met kruis, Een duif, zinnebeeld van de Heilige Geest, God de Vader en God de Zoon.


De andere lectrijnen dateren van 1565; ze zijn niet versierd. De reden van deze latere bestelling, weer bij Arnt Goyker, is niet bekend. Was het wegens succes, kon men de boeken niet kwijt? Bekend is dat er ook een boekenkast was. Waarom deze lectrijnen niet zijn versierd, weten we ook niet. Als mogelijkheden zijn geldgebrek en het mogelijk overlijden van Mester de Beldesnyder genoemd. Het kan ook zijn dat Wilhelm de Beldesnyder geen zin had om een versiering te maken dat later door een gat en een sleutelplaat toch werd beschadigd.

Gezien de plaats van de vroegere ingang hebben de anders geplaatste lectrijnen oorspronkelijk elders gestaan, maar we weten niet waar. Dat geldt ook voor de boekenkast.

De boeken zijn dicht en, waar mogelijk, op slot. Dat is voor hun behoud. De bijna horizontale planken waar de boeken op rusten zijn alle zodanig verlengd dat het hele boek er op kan staan. Ook deze kleine, maar belangrijke verandering aan de lectrijnen is uitgevoerd voor het behoud van de boeken.