Inleiding tot de bouw

 

ontwerp-libr-smZutphen is al sinds de prehistorie een nederzetting. Deze nederzetting wordt rond 900 de woonplaats van een belangrijke adelijke familie. Zij bouwt er een stadskasteel. In de omgeving ervan vestigen zich boeren en ambachtslieden. Omstreeks de 11e eeuw groeit de plaats uit tot een bloeiende handelsnederzetting die in 1190 stadsrechten krijgt. Zutphen mag zich een stad noemen. Dit betekent dat de plaats zichzelf mag besturen en eigen wetten kan maken. Ook krijgt men het recht om muren om de stad te bouwen en jaarmarkten te houden.

Zo'n jaarmarkt is een uitgaansfeest. Er is van alles te koop: kostbare stoffen, sieraden, heiligenbeeldjes en losse miniaturen om in boeken te binden. De jaarmarkten worden gehouden op feestdagen. Zo is er ook een jaarmarkt op 1 mei, de naamdag van de heilige Walburga. 

In de Middeleeuwen zijn het dagelijks en het kerkelijk leven sterk met elkaar verweven. Het geloof leert de mensen hun leven in dienst te stellen van God. Wie eerlijk en goed leeft, komt in de hemel terecht. Wie echter in zonde leeft, wacht de hel. Voor weinig geld kan de zondaar een aflaat kopen. Zo koopt hij een deel van zijn straf af. Voor de kerk is het een winstgevende handel, want hoe meer aflaten er worden verkocht, hoe rijker de kerk is. In totaal kan de Zutphenaar achttien aflaten verwerven, wat hem ruim 4000 dagen verblijf scheelt in het vagevuur en 800 dagen minder vasten. Wie geld genoeg heeft, hoeft dus niet zo bang te zijn voor straf.

In het midden van de 16e eeuw is er veel mis in de kerk. De verkoop van aflaten is inmiddels uitgegroeid tot een winstgevende handel. Met het heil van de ziel heeft het allemaal niets meer te maken. Ook de verering van heiligen is in de ogen van veel gelovigen niet juist. Wat bovendien moeilijk te begrijpen valt, is dat sommige geestelijken in luxe en rijkdom leven, terwijI een groot deel van het volk in bittere armoede voortploetert. En van de kerkdiensten begrijpen de meeste mensen ook al niets, omdat de priesters in het latijn spreken.

In die tijd besluiten twee kerkmeesters van de Sint Walburgiskerk van Zutphen een nieuwe librije te bouwen.