De Poten van de Duivel

 

duivelspootDe vloertegels in De Librije zijn de originele tegels. Hier en daar zijn er afdrukken in te zien, zo te zien van hondenpoten. Het is bekend dat Herman Berner een slechte relatie had met de leverancier van de tegels en dat die leverancier slechte tegels zou hebben geleverd. Maar die pootafdrukken zijn niet van een hond, ze zijn van de duivel. Luister...
Jaromir en de HellehondEr was eens een arme student; hij heette Jaromir. Met een lege maag liep hij door het land, toen hij ineens aan de kant van de weg de staart van een koe zag liggen. Verderop lagen twee paardenpoten. Jaromir propte ze in zijn ransel en ging opgewekt verder, want hij had een idee.
Een eindje verder was een herberg. Jaromir trad binnen en gedroeg zich alsof hij een belangrijk personage was. Hij at en hij dronk en eiste op hoge toon een bed in een kamer. En hij moest de volgende morgen bijtijds gewekt worden!!
De waard, die rekende op een stevig bedrag, klopte vroeg op de deur, hoorde niks en keek voorzichtig. Wat schrok de man. Hij zag een staart en een paar hoeven. Ik heb de duivel onder m'n dak, dacht hij. Toen wat later Jaromir verscheen en om de rekening vroeg, zei de waard dat het hem een genoegen was geweest de geëerde heer als gast te hebben gehad. Dus kon Jaromir vertrekken zonder te betalen.

Lees meer: De Poten van de Duivel

Het Blote vrouwtje

 

04-vrouwtjeOp de meest westelijke zijde van de meest westelijke pilaar is een vrouwtje met ontblote schaamdelen afgebeeld. Soms wordt ze het plassende, soms het barende vrouwtje genoemd. Het is bekend dat dergelijke afbeeldingen meer ter wereld voorkomen, maar de uitleggingen zijn zeer verschillend. Hier valt op dat links van het vrouwtje een woeste mannenkop is afgebeeld. Is dit een zogenaamde wildeman? Die waren heel erg eng en 'van God los'. En is zij misschien dan een wildemans-vrouwtje? Er is veel wat we niet weten; overal loeren het Kwaad en de Onwetendheid.

Boeken Erasmus

 

leerb-erasm-smIn de vitrine ligt een klein, door muizen aangevreten
boekje. Op de opengeslagen pagina's staan tekeningetjes van vogels.
Het boekje is een leerboekje Latijnse grammatica en het is geschreven door Erasmus. Meinsma trof een aantal aan in de Latijnse school. Hij besloot ze op te nemen in het boekenbestand van de Librije, hoewel het, strikt genomen, geen Librije-boeken zijn. Er is aan te zien dat ze gebruikt zijn. En ook dat leraren en leerlingen toen net zo waren als nu. De leraar was saai, en de leerling wou eigenlijk liever naar buiten.leerb-erasm-det2

De Deventer boekbinder

 

dev-bbinderEen van de boekbinders waar de beheerders van de Librije zaken mee deden was Vincent van Russenborch te Deventer. Immers, je kocht toentertijd vaak niet een boek in de gedaante die wij het nu kennen. Je kocht een pak bij elkaar horend papier. Dat moest bij elkaar gehouden worden en daarvoor zorgden boekbinders. Vincent wist natuurlijk heel goed wat de bedoeling was van de boeken in de Librije. Maar ook was Vincent aanhanger van de tegenpartij, en wel van Luther. Als goed boekbinder versierde hij de boekomslag. Maar hij gebruikte daar ook afbeeldingen van het hervormers voor: Johannes Hus, Maarten Luther, Philippus Melanchton en ook Erasmus. Berner heeft dat nooit ontdekt. Toch is Vincent van Russenborch wel betrapt, vermoedelijk verraden. In 1564 heeft hij Deventer overhaast verlaten. Wat er van hem geworden is, is niet bekend.dev-bbinder-detail

Een verplaatste ingang

 

01-ChristusDit is het beeld dat de bezoeker het eerst zag als hij de Librije binnenkwam door de oorspronkelijke ingang.
In 1706 is die dicht gemetseld.

De huidige ingang is maar een achterdeurtje; de oorspronkelijke ingang was daar waar nu dat grote barokke praalgraf voor Evert van Heeckeren en zijn echtgenote Maria Torck staat.

Let wel, de echtelieden zijn niet hier begraven. Het monument is na hun dood (in 1680 resp. 1690) door hun kinderen opgericht. Waarom dat praalgraf juist daar is gezet en niet bijvoorbeeld waar tegenwoordig de ingang is?monu-heeck

Dat wordt speculeren, want de echte overwegingen zijn niet in documenten te verwachten. Het effect was in ieder geval dat de bezoeker niet werd geconfronteerd werd met de afbeelding van Christus. Maar dit was een Christus zonder die Maria, waar protestanten niet zo van houden.

De oude toegang was in de Vier lerarenkapel, met een schildering van de zogenaamde Gregoriusmis. Deze gold als bewijs dat de verandering van hostie in het lichaam van Christus daadwerkelijk plaats vond.

Als er nu iets is waarover protestanten en katholieken het nooit eens zullen worden, is het dat. Maar dan was het eenvoudiger en goedkoper geweest er kalk over te smeren en dat is niet gedaan.

 

Conclusie: we weten het niet.